Zespół Szkół Techniczno Usługowych w Trzebini

Ojcowie NIEPODLEGŁEJ

Józef Piłsudski (1867-1935)

autor portretu: Kinga Kryza – absolwentka ZST-U

Działacz niepodległościowy, I Marszałek Polski, Naczelny Wódz Wojska Polskiego, jeden z twórców i przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej oraz jej Organizacji Bojowej, kierownik Związku Walki Czynnej, w czasie I wojny światowej Komendant I Brygady Legionów Polskich, twórca Polskiej Organizacji Wojskowej, w Drugiej Rzeczypospolitej m.in. Naczelnik Państwa Polskiego, po przejęciu władzy w maju 1926 r. dwukrotnie premier, w latach 1926-1935 minister spraw wojskowych oraz Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, faktyczny przywódca państwa polskiego.
Za swoją działalność przeciwko caratowi zesłany na Syberię, po powrocie wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. Po klęsce rewolucji 1905 roku, chcąc zwyciężyć rosyjskiego zaborcę , w którym widział głównego przeciwnika polskiej niepodległości, przeniósł ośrodek działań niepodległościowych do Galicji. Tam we Lwowie przystąpił do tworzenia siły zbrojnej. Z jego inspiracji
Kazimierz Sosnkowski powołał tajny Związek Walki Czynnej, kadrową organizację, która stała się zaczątkiem odrodzenia polskiej wojskowości. Z tych kadr oraz z działających legalnie w zaborze austriackim organizacji strzeleckich, w sierpniu 1914 r. powstały Legiony Polskie, których celem była niepodległość Polski i które do wywalczenia tej niepodległości w listopadzie 1918 r. walnie się
przyczyniły. Podczas pierwszej wojny światowej Piłsudski stał na ich czele walcząc u boku Austro-Węgier i Niemiec jako dowódca I Brygady Legionów Polskich. Po upadku carskiej Rosji, latem 1917 roku, Piłsudski, nie widząc korzyści dla sprawy polskiej w dalszej współpracy z Berlinem i Wiedniem, doprowadził do tzw. kryzysu przysięgowego w Legionach, w wyniku czego został aresztowany i osadzony w twierdzy w Magdeburgu. Zwolniony w listopadzie 1918 roku powrócił do kraju, gdzie został wybrany Naczelnikiem
Państwa. Godność ta ofiarowana została wolą społeczeństwa, którego zaufanie zyskał niezłomnym trudem wieloletnich zmagań o Niepodległą, i komendę nad powstającą armią polską. Jako Naczelnik Państwa i naczelny wódz armii polskiej pierwszy poinformował wszystkie rządy i narody walczące w zakończonej właśnie wojnie oraz państwa neutralne o powstaniu niepodległego państwa polskiego. Dwa dni później powołał pierwszy polski rząd, na czele którego stanął Jędrzej Moraczewski.

źródło:
niepodlegla.gov.pl/o-niepodleglej/roznymi-sciezkami-ku-niepodleglej-szli-ojcowie-polski-odrodzonej

ipn.gov.pl

 

Roman Dmowski (1864-1939)

autor portretu: Aleksandra Słowik

Polityk, pisarz polityczny, publicysta, przywódca i ideolog Narodowej Demokracji, działacz Ligi Polskiej, następnie jeden z twórców Ligi Narodowej, współtworzył Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne, poseł do Dumy Rosyjskiej, podczas Wielkiej Wojny prezes Komitetu Narodowego Polskiego, delegat Polski na konferencję pokojową w Paryżu, w Drugiej Rzeczypospolitej m.in. minister spraw zagranicznych, założyciel Obozu Wielkiej Polski oraz Stronnictwa Narodowego, autor wielu dzieł programowych i publicystycznych.
Inną drogę polityczną wybrał po wybuchu I wojny światowej przeciwny Piłsudskiemu obóz narodowodemokratyczny, którym kierował Roman Dmowski. Głównego nieprzyjaciela sprawy polskiej widział w Niemczech, dlatego w zbliżającym się konflikcie zdecydował się poprzeć Francję, Rosję i Wielką Brytanię. Liczył, że ich zwycięstwo w wojnie doprowadzi do zjednoczenia przez Rosję wszystkich ziem polskich w następstwie czego Polska odzyskałaby niepodległość. Szybko dostrzegł, że Rosja nie godzi się na niezawisły byt Polski i w 1915 roku wyjechał na Zachód, by tam prowadzić akcję dyplomatyczną na rzecz niepodległości państwa polskiego. Po upadku carskiej Rosji w sierpniu 1917 roku utworzył w Lozannie Komitet Narodowy Polski, który wkrótce zaczął być uważany przez państwa ententy za jedynego przedstawiciela odradzającej się Rzeczypospolitej. W tym samym roku utworzono Armię Polską zwaną od koloru mundurów Błękitną na czele której stanął gen. Józef Haller.
Po zakończeniu wojny Dmowski wraz z Ignacym Paderewskim reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Paryżu. Jej zwieńczeniem było podpisanie 28 czerwca 1919 roku traktatu wersalskiego, pod którym widnieje również podpis Dmowskiego.
źródło:
niepodlegla.gov.pl/o-niepodleglej/roznymi-sciezkami-ku-niepodleglej-szli-ojcowie-polski-odrodzonej
ipn.gov.pl

 

Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)

autor portretu: Katarzyna Zelek – uczennica ZST-U

Światowej sławy pianista, kompozytor, działacz niepodległościowy.
Urodził się w Kuryłówce na Podolu. Kształcił się w Warszawie, Strasburgu, Wiedniu i Paryżu. Koncertował na najważniejszych scenach świata; występował między innymi dla królowej Wiktorii.
Podczas I wojny światowej był orędownikiem sprawy polskiej na Zachodzie. Zaczął prowadzić szeroko zakrojoną działalność dyplomatyczną na rzecz Polski i Polaków, wykorzystując swą popularność. Paderewski zbierał m.in. fundusze na pomoc ofiarom wojny i był jednym ze współzałożycieli komitetów pomocy Polakom w Paryżu i Londynie. Wspólnie z polskim noblistą Henrykiem Sienkiewiczem założył w Szwajcarii Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Po wyjeździe do Stanów Zjednoczonych osobiście starał się skłonić prezydenta Woodrowa Wilsona do wystąpienia na rzecz praw Polaków do niepodległego państwa. W 1917 r. został przedstawicielem na USA Komitetu Narodowego Polski. Miał bezpośredni wpływ na deklarację Wilsona ze stycznia 1918 r. W punkcie 13. programu pokojowego znalazł się zapis o stworzeniu niepodległego państwa polskiego na terytoriach zamieszkanych przez ludność bezsprzecznie polską, z wolnym dostępem do morza, niepodległością polityczną, gospodarczą, zaś integralność terytoriów państwa powinna być zagwarantowana przez konwencję międzynarodową. Przybycie Ignacego Paderewskiego do Poznania w końcu grudnia 1918 r. stało się impulsem do wybuchu powstania wielkopolskiego. W styczniu 1919 r. objął stanowisko premiera rządu RP i ministra spraw zagranicznych, które sprawował przez blisko rok. Wspólnie z Romanem Dmowskim reprezentował Polskę na konferencji paryskiej i podpisał traktat wersalski. W okresie międzywojennym mieszkał w Szwajcarii. Od 1939 r. był przewodniczącym Rady Narodowej RP. Po wybuchu II wojny światowej wszedł w skład władz RP na uchodźstwie. Został wymieniony w tzw. Czarnej Księdze, imiennej liście wrogów III Rzeszy. Zmarł w 1941 r. w Nowym Jorku. W 1992 r. trumnę z jego prochami sprowadzono do Polski, gdzie spoczęła w krypcie archikatedry św. Jana w Warszawie.

źródło:
ipn.gov.pl